Rung Nhĩ Là Gì? Cảnh Báo 8 Nguyên Nhân Làm Tăng Nguy Cơ Rung Nhĩ

Rung nhĩ là một loại rối loạn nhịp tim phổ biến, làm cho tâm nhĩ co bóp nhanh và không đều. Khi bị rung nhĩ, máu có thể ứ đọng trong tâm nhĩ, tạo thành các cục máu đông. Nếu các cục máu đông này di chuyển lên não, chúng có thể gây tắc nghẽn mạch máu não, dẫn đến đột quỵ. Rung nhĩ được coi là là yếu tố nguy cơ mạnh của đột quỵ não, nguy cơ đột quỵ gấp 5 lần với mọi lứa tuổi. 

Rung nhĩ là gì?

Rung nhĩ là một dạng rối loạn nhịp tim thường gặp, xảy ra khi tâm nhĩ của tim co bóp hỗn loạn và mất khả năng hoạt động đồng bộ. Thay vì đập đều đặn như bình thường, tim sẽ đập nhanh, không đều và khó kiểm soát.

Rung nhĩ là yếu tố nguy cơ gây đột quỵ cao nhất

Ở người khỏe mạnh, tim thường đập từ 60–100 nhịp/phút. Tuy nhiên ở người bị rung nhĩ, nhịp tim có thể tăng lên rất nhanh, thậm chí trên 150 nhịp/phút.

Điều nguy hiểm là rung nhĩ làm máu bị ứ đọng trong tim, tạo điều kiện hình thành cục máu đông. Khi cục máu đông di chuyển lên não, người bệnh có thể bị đột quỵ não đột ngột.

Hiện nay, Rung nhĩ đang ngày càng phổ biến tại Việt Nam, đặc biệt ở:

• Người trên 50 tuổi
• Người bị tăng huyết áp
• Người có bệnh tim mạch
• Người bị xơ vữa động mạch
• Người béo phì, ít vận động

Vì sao rung nhĩ nguy hiểm?

Rung nhĩ không đơn thuần chỉ là tình trạng tim đập nhanh hay hồi hộp thông thường. Đây là một bệnh lý tim mạch nguy hiểm vì có thể âm thầm gây ra hàng loạt biến chứng nặng nề như đột quỵ não, suy tim, tắc mạch máu và thậm chí tử vong.

Điều đáng lo ngại là nhiều người bị rung nhĩ trong thời gian dài nhưng không phát hiện ra bệnh cho đến khi xảy ra biến chứng nghiêm trọng.

Dưới đây là những lý do khiến rung nhĩ trở thành một trong những rối loạn nhịp tim nguy hiểm nhất hiện nay.

Rung nhĩ làm tăng nguy cơ đột quỵ não rất cao

Đây là biến chứng nguy hiểm nhất của rung nhĩ.

Ở người bình thường, tâm nhĩ co bóp đều đặn giúp máu lưu thông liên tục trong tim. Nhưng khi bị rung nhĩ, tâm nhĩ không còn co bóp hiệu quả mà chỉ “rung lên” hỗn loạn.

Hậu quả là:

• Máu bị ứ đọng trong buồng tim
• Dòng máu lưu thông chậm lại
• Dễ hình thành cục máu đông

Khi cục máu đông bong ra, chúng có thể:

1. Theo dòng máu đi lên não
2. Gây tắc động mạch não
3. Làm não thiếu oxy đột ngột
4. Gây Đột quỵ não

Người bị rung nhĩ có nguy cơ đột quỵ cao gấp khoảng 5 lần người bình thường.

Đặc biệt:

• Đột quỵ do rung nhĩ thường nặng hơn
• Vùng não tổn thương rộng hơn
• Tỷ lệ tử vong cao hơn
• Dễ để lại di chứng liệt, méo miệng, mất ngôn ngữ

Nhiều trường hợp bệnh nhân hoàn toàn khỏe mạnh trước đó nhưng bất ngờ:

• Yếu liệt nửa người
• Không nói được
• Hôn mê
• Tử vong nhanh chóng

Rung nhĩ khiến tim hoạt động ngày càng suy yếu

Tim hoạt động giống như một chiếc máy bơm máu cho toàn cơ thể.

Khi bị rung nhĩ:

• Nhịp tim trở nên hỗn loạn
• Tim đập quá nhanh hoặc không đều
• Khả năng bơm máu giảm sút

Theo thời gian, tim phải làm việc quá sức liên tục dẫn đến:

• Giãn buồng tim
• Suy giảm chức năng tim
• Suy tim

Suy tim khiến người bệnh:

• Khó thở
• Mệt mỏi kéo dài
• Phù chân
• Tức ngực
• Không thể vận động mạnh

Nếu không điều trị sớm, suy tim có thể tiến triển nặng và đe dọa tính mạng.

Rung nhĩ gây thiếu máu lên não kéo dài

Ở người bị rung nhĩ, lượng máu được tim bơm lên não thường không ổn định.

Não là cơ quan cực kỳ nhạy cảm với thiếu oxy. Khi lưu lượng máu giảm kéo dài, người bệnh có thể gặp:

• Hoa mắt
• Chóng mặt
• Giảm trí nhớ
• Mất tập trung
• Suy giảm nhận thức

Nhiều nghiên cứu cho thấy người bị rung nhĩ lâu năm có nguy cơ cao bị:

• Sa sút trí tuệ
• Suy giảm trí nhớ
• Tổn thương não mạn tính

Rung nhĩ có thể gây tắc mạch ở nhiều cơ quan khác

Không chỉ gây đột quỵ não, cục máu đông do rung nhĩ còn có thể di chuyển đến:

• Phổi
• Tay chân
• Ruột
• Thận

Khi đó, người bệnh có nguy cơ:

• Tắc mạch chi
• Hoại tử
• Đau dữ dội
• Suy cơ quan

Đây đều là những biến chứng cực kỳ nguy hiểm cần cấp cứu ngay lập tức.

Rung nhĩ thường diễn tiến âm thầm

Một trong những điều nguy hiểm nhất của Rung nhĩ là bệnh có thể không có triệu chứng rõ ràng.

Nhiều người chỉ thấy:

• Tim đập nhanh thoáng qua
• Hơi mệt
• Chóng mặt nhẹ

Sau đó tự hết nên chủ quan bỏ qua.

Có trường hợp:

• Không có biểu hiện gì
• Chỉ phát hiện khi khám sức khỏe
• Hoặc sau khi đã bị đột quỵ

Chính vì vậy, rung nhĩ được xem là “kẻ giết người thầm lặng” trong tim mạch.

Rung nhĩ làm giảm chất lượng cuộc sống nghiêm trọng

Người bị rung nhĩ thường:

• Mệt mỏi kéo dài
• Lo lắng
• Khó ngủ
• Hạn chế vận động
• Sợ cơn tim đập nhanh xuất hiện bất ngờ

Nhiều bệnh nhân không thể:

• Lao động nặng
• Chơi thể thao
• Làm việc căng thẳng

Tình trạng này kéo dài ảnh hưởng lớn đến sức khỏe thể chất và tinh thần.

Cơ chế gây đột quỵ ở người rung nhĩ.

Khi tim rung nhĩ, máu không được tống hết ra ngoài mà bị ứ đọng trong buồng tim. Tình trạng này làm hình thành cục máu đông.

Các cục máu đông có thể:

1. Theo dòng máu lên não
2. Gây tắc mạch máu não
3. Làm não thiếu oxy
4. Gây đột quỵ não

Đột quỵ não ở bệnh nhân rung nhĩ thường xuất hiện đột ngột và để lại hậu quả nặng nề như:

• Liệt nửa người
• Méo miệng
• Mất khả năng nói
• Suy giảm trí nhớ
• Tử vong

Các dấu hiệu rung nhĩ thường gặp

Triệu chứng rung nhĩ có thể xuất hiện thoáng qua hoặc kéo dài liên tục.

Tim đập nhanh, hồi hộp

Đây là triệu chứng phổ biến nhất.

Người bệnh có cảm giác:

• Tim đập loạn nhịp
• Đánh trống ngực
• Bỏ nhịp
• Tim rung lên trong lồng ngực

Khó thở

Người bệnh dễ:

• Hụt hơi
• Thở mệt
• Khó thở khi gắng sức
• Nặng hơn khi nằm

Chóng mặt, hoa mắt

Do lưu lượng máu lên não giảm nên người bệnh thường:

• Choáng váng
• Mất thăng bằng
• Hoa mắt
• Dễ té ngã

Mệt mỏi kéo dài

Tim hoạt động kém hiệu quả khiến cơ thể:

• Thiếu oxy
• Giảm năng lượng
• Uể oải
• Mất sức

Đau tức ngực

Một số người cảm thấy:

• Nặng ngực
• Tức ngực
• Đau vùng tim

Nếu đau ngực dữ dội cần đi cấp cứu ngay.

Ngất

Đây là dấu hiệu nguy hiểm cảnh báo:

• Tim không bơm đủ máu
• Não thiếu oxy nghiêm trọng

Nguyên nhân gây rung nhĩ

Tăng huyết áp

Tăng huyết áp là nguyên nhân hàng đầu gây rung nhĩ.

Huyết áp cao kéo dài khiến:

• Thành tim dày lên
• Tim quá tải
• Rối loạn dẫn truyền điện tim

Xơ vữa động mạch

Xơ vữa động mạch làm giảm lưu lượng máu nuôi tim và não.

Mạch máu xơ cứng lâu ngày làm tăng nguy cơ:

• Thiếu máu cơ tim
• Rối loạn nhịp tim
• Đột quỵ

Bệnh mạch vành

Động mạch nuôi tim bị hẹp khiến tim thiếu oxy và dễ xuất hiện rung nhĩ.

Bệnh van tim

Đặc biệt là:

• Hẹp van hai lá
• Hở van tim

Đái tháo đường

Đái tháo đường gây tổn thương mạch máu và thần kinh tim.

Tuổi cao

Nguy cơ rung nhĩ tăng mạnh sau tuổi 60.

Stress kéo dài

Căng thẳng thần kinh liên tục làm:

• Tim đập nhanh
• Rối loạn thần kinh thực vật
• Tăng nguy cơ rối loạn nhịp tim

Rượu bia và thuốc lá

Các chất kích thích làm:

• Tổn thương tim mạch
• Co mạch
• Tăng nguy cơ hình thành cục máu đông

Các yếu tố làm tăng nguy cơ rung nhĩ

Bạn có nguy cơ cao mắc rung nhĩ nếu có:

• Tăng huyết áp
• Cholesterol máu cao
• Béo phì
• Ít vận động
• Hút thuốc lá
• Uống nhiều rượu bia
• Tiền sử bệnh tim mạch
• Người thân từng bị đột quỵ
• Thường xuyên mất ngủ

Rung nhĩ có nguy hiểm không?

Câu trả lời là CÓ.

Nhiều bệnh nhân rung nhĩ sống chung với bệnh nhiều năm mà không biết. Khi phát hiện thì đã xảy ra biến chứng nguy hiểm như:

• Đột quỵ
• Suy tim
• Tắc mạch não
• Nhồi máu cơ tim

Do đó, việc phát hiện sớm rung nhĩ là cực kỳ quan trọng.

Rung nhĩ được chẩn đoán như thế nào?

Điện tâm đồ

Phương pháp phổ biến giúp phát hiện nhịp tim bất thường.

Holter điện tim 24 giờ

Theo dõi nhịp tim liên tục trong thời gian dài.

Siêu âm tim

Đánh giá:

• Cấu trúc tim
• Chức năng tim
• Nguy cơ hình thành cục máu đông

Xét nghiệm máu

Giúp kiểm tra:

• Mỡ máu
• Đường huyết
• Chức năng tim mạch

Điều trị rung nhĩ như thế nào?

Điều trị bằng thuốc

Bác sĩ có thể chỉ định:

• Thuốc chống đông máu
• Thuốc ổn định nhịp tim
• Thuốc hạ huyết áp

Người bệnh tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc.

Đốt điện tim

Một số trường hợp cần can thiệp để xử lý vùng gây rối loạn nhịp.

Sốc điện chuyển nhịp

Giúp đưa nhịp tim trở về bình thường.

Cách phòng ngừa rung nhĩ hiệu quả

Kiểm soát huyết áp

Huyết áp ổn định giúp giảm gánh nặng cho tim.

Kiểm soát mỡ máu

Mỡ máu cao làm tăng nguy cơ:

• Xơ vữa động mạch
• Hẹp mạch
• Hình thành cục máu đông

Ăn uống lành mạnh

Nên:

• Ăn nhiều rau xanh
• Hạn chế dầu mỡ
• Giảm muối
• Uống đủ nước

Tập thể dục đều đặn

Đi bộ, yoga, đạp xe giúp:

• Tăng tuần hoàn máu
• Ổn định huyết áp
• Bảo vệ tim mạch

Ngủ đủ giấc

Thiếu ngủ kéo dài làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp tim.

Hạn chế rượu bia và thuốc lá

Đây là nguyên nhân thúc đẩy:

• Xơ vữa mạch máu
• Co mạch
• Tăng nguy cơ đột quỵ

Hỗ trợ dự phòng đột quỵ ở người rung nhĩ

Người có rung nhĩ cần đặc biệt quan tâm đến việc:

• Bảo vệ mạch máu
• Hỗ trợ tuần hoàn não
• Giảm nguy cơ hình thành cục máu đông
• Hạn chế xơ vữa động mạch

Ngoài điều trị theo chỉ định bác sĩ, nhiều người hiện nay quan tâm đến các giải pháp hỗ trợ giúp:

• Tăng lưu thông máu
• Hỗ trợ sức khỏe tim mạch
• Dự phòng nguy cơ đột quỵ

Việc chủ động chăm sóc tim mạch từ sớm có ý nghĩa rất lớn trong việc giảm nguy cơ tai biến nguy hiểm.

Khi nào cần đi cấp cứu ngay?

Hãy đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện:

• Tim đập quá nhanh
• Khó thở dữ dội
• Đau ngực
• Ngất
• Méo miệng
• Yếu tay chân
• Nói khó
• Chóng mặt nhiều

Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo Đột quỵ não.

Kết luận

Rung nhĩ là bệnh lý tim mạch nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu phát hiện sớm.

Việc duy trì lối sống lành mạnh, kiểm soát huyết áp, mỡ máu và chủ động dự phòng đột quỵ sẽ giúp bảo vệ tim mạch và não bộ hiệu quả hơn.

Nếu bạn thường xuyên hồi hộp, tim đập nhanh, chóng mặt hoặc có bệnh lý tim mạch, hãy kiểm tra sức khỏe càng sớm càng tốt để phòng ngừa những biến chứng nguy hiểm về sau.