Nguy cơ đột quỵ bất chợt vì rung nhĩ. 1 yếu tố nguy cơ mạnh của đột quỵ não

Rung nhĩ là một loại rối loạn nhịp tim phổ biến, làm cho tâm nhĩ co bóp nhanh và không đều. Khi bị rung nhĩ, máu có thể ứ đọng trong tâm nhĩ, tạo thành các cục máu đông. Nếu các cục máu đông này di chuyển lên não, chúng có thể gây tắc nghẽn mạch máu não, dẫn đến đột quỵ. Rung nhĩ được coi là là yếu tố nguy cơ mạnh của đột quỵ não, nguy cơ đột quỵ gấp 5 lần với mọi lứa tuổi. 

 

Rung nhĩ gây tắc động mạch ở bệnh nhân

1. Đột quỵ do rung nhĩ xảy ra như thế nào ? 

Bệnh nhân nữ ở  Phú Thọ, có tiền sử khỏe mạnh, chưa phát hiện bệnh lý gì. Bệnh nhân vào viện giờ thứ 3 sau suy giảm ý thức, liệt 1/2 người trái. Ngay khi vào viện, bệnh nhân được khám chụp phim CT sọ não có hình ảnh tắc động mạch cảnh trong phải.

Bệnh nhân đã được can thiệp mạch não cấp cứu lấy ra rất nhiều cục máu đông, sau can thiệp bệnh nhân tỉnh dần và đặc biệt tình trạng liệt của bệnh nhân cải thiện nhanh chóng. Tuy nhiên, sau đó bệnh nhân phải điều trị thuốc chống đông dự phòng đột quỵ cấp II.

Tương tự, bệnh nhân nam 30 tuổi tiền sử khỏe mạnh vào Trung tâm đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai vì đột ngột tê bì tay trái, không rõ yếu tay chân lúc đang làm việc bình thường. Các bác sĩ cấp cứu nghi ngờ đột quỵ não ở người trẻ. Kết quả chụp cộng hưởng từ cho thấy có nhồi máu não bán cầu phải.

Tuy nhiên câu hỏi đặt ra là tại sao một bệnh nhân nam 30 tuổi lại bị đột quỵ nhồi máu não trong khi tiền sử khỏe mạnh. 

Siêu âm tim và dựng hình 3D tiểu nhĩ trái thấy huyết khối mới trong tiểu nhĩ trái kích thước lên tới 20mm, các bác sĩ kết luận bệnh nhân bị rung nhĩ cơn.

Theo các chuyên gia rung nhĩ là một trong các rối loạn nhịp tim phổ biến nhất hiện nay. Số lượng người mắc  có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây trên toàn thế giới.

Năm 2016, trên thế giới ghi nhận 46,3 triệu người mắc bệnh. Hiện tại, ở châu Âu cứ 3 người trên 55 tuổi thì có 1 người mắc bệnh. 

Dự đoán đến năm 2050, số lượng người mắc bệnh tiếp tục gia tăng thêm khoảng 23%, riêng tại châu Á dự đoán có ít nhất 72 triệu người bị  và có 3 triệu người đột quỵ do yếu tố nguy cơ này vào năm 2050.

Rung nhĩ là một loại rối loạn nhịp thường gặp và có tỉ lệ mắc tăng lên theo tuổi. Chỉ có khoảng 1% xảy ra ở các bệnh nhân tuổi < 60, trong khi đó có tới 12% ở tuổi từ 75-84 và thậm chí tới hơn 1/3 số bệnh nhân từ 80 tuổi trở lên có nguy cơ.

 Rung nhĩ là nguyên nhân đưa đến đột quỵ, chiếm khoảng 25% trong tổng số các trường hợp. Theo nhiều thống kê, bệnh làm tăng nguy cơ bị đột quỵ lên đến 5 lần so với người bình thường.

Đột quỵ não là biến chứng nguy hiểm của căn bệnh này, nó để lại hậu quả nặng nề lên chất lượng cuộc sống của bệnh nhân sau đó. Đây cũng là bệnh lý hàng đầu gây nên tình trạng tổn thương thần kinh kéo dài ở người trưởng thành, là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ hai ở Việt Nam, sau bệnh lý tim mạch.

Gánh nặng bệnh tật liên quan đến căn bệnh này bao gồm các lần nhập viện do rung nhĩ gây rối loạn huyết động, các biến cố tắc mạch, suy tim và tử vong… Bệnh làm tăng 5 lần nguy cơ đột quỵ và tỉ lệ này còn tiếp tục tăng theo tuổi. Ngoài ra nó làm tăng 3 lần nguy cơ suy tim, tăng 2 lần nguy cơ tử vong…

 

2. Tầm soát, quản lý rung nhĩ để tránh đột quỵ

Dự phòng đột quỵ não là mục tiêu được ưu tiên khi quản lý một bệnh nhân rung nhĩ. Và tầm soát nó cũng là mối quan tâm hàng đầu của bệnh nhân đột quỵ. Do đó bạn nên khám sức khỏe để được phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ.

Theo chuyên gia Viện Tim mạch Việt Nam, rung nhĩ là một rối loạn nhịp trên thất, gây ảnh hưởng huyết động liên quan đến tần số đáp ứng thất bất thường (quá nhanh hoặc quá chậm) và mất sự đồng bộ giữa nhĩ và thất. 

Các triệu chứng thường gặp của nó gồm cảm giác hồi hộp, trống ngực, mệt mỏi, khó thở do suy tim, và nguy hiểm nhất là đột quỵ (méo miệng, liệt nửa người, có thể hôn mê và tử vong). Vì thế, nếu đã được chẩn đoán là bệnh này, bạn cần phải tới bác sĩ để được khám và điều trị ngay

Trước hết, cần xác định xem rung nhĩ này do nguyên nhân gì và tiến hành điều trị theo nguyên nhân. Ở Việt Nam, tỉ lệ cao bệnh nhân gặp bệnh này  do bệnh lý van tim do thấp (hẹp hai lá), nguyên nhân thứ 2 hay gặp là rung nhĩ do cường giáp, basedow… 

Vì vậy, cần làm xét nghiệm hormone tuyến giáp để xem mình có bị cường giáp hay basedow không.

Một nguyên nhân của bệnh nữa là cao huyết áp lâu ngày, bệnh suy tim người già, hoặc một số rối loạn chuyển hóa khác. Nếu không mắc bệnh nào trong số những bệnh trên mà chỉ có rung nhĩ đơn thuần được gọi là rung nhĩ vô căn.

Trong mọi trường hợp mắc bệnh, cần phải uống thuốc đều đặn theo đơn của bác sĩ. Bởi khi mắc, bệnh nhân có nguy cơ cao hình thành cục máu đông trong buồng tim, điều này sẽ dẫn đến những nguy cơ tắc mạch não, mạch chi dẫn đến liệt nửa người, hoặc tàn phế, thậm chí tử vong. 

Uống thuốc đều đặn theo đơn của bác sĩ là biện pháp tốt nhất để phòng ngừa các biến chứng này.